Bağımlı Ebeveynlerin Çocuklarını Yetişkinliklerinde Neler Bekliyor?

Bağımlı Ebeveynlerin Çocuklarını Yetişkinliklerinde Neler Bekliyor?

Psikiyatri Uzmanı, Danışman Hekim Prof. Dr. Kültegin Ögel, Uzman Klinik Psikolog Burcu Oğuzdoğan

Bağımlı ebeveynle büyümenin yansımaları yetişkinlikte de sürmektedir. Bir veya daha fazla ebeveynin alkol veya madde kullandığı evlerde büyüyen çocuklar, gelişim basamaklarını tamamlarken ihmallere maruz kalmaktadırlar. Yapılan araştırmalarda, ihmal edilen çocukların yetişkinlik dönemlerinde kronik sağlık sorunları geliştirme riski, normal çocuklara göre daha yüksek bulunmuştur.

Adverse Child Experiences (ACE) araştırmasına katılan 17.000 yetişkin ile yapılan çalışmanın sonuçlarına göre, çocukluk ihmaline veya istismarına maruz kalan yetişkinler aşağıdaki tıbbi veya psikiyatrik durumlara daha yüksek oranlarda sahiptir:

  • Alkol kötüye kullanımı ve alkol bağımlılığı
  • Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)
  • Kalp hastalığı
  • Karaciğer hastalığı
  • Depresyon
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar

Buna ek olarak, çocukluk çağında ihmale maruz kalan bireylerin ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde aşağıdaki durumları yaşama sıklıkları daha yüksek bulunmuştur:

  • Düşük iş performansı
  • Maddi sıkıntılar yaşama
  • Çoklu cinsel partnere sahip olma
  • Erken yaşta hamilelik
  • Düşük akademik performans
  • Tütünü kötüye kullanım
  • Aile içi şiddete maruz kalma
  • Cinsel istismara maruz kalma
  • Sınırlı mesleki ve eğitimsel fırsatlara sahip olma

ACE araştırması, maddeyi veya alkolü kötüye kullanan yetişkinler tarafından yetiştirilen çocukların yaşadığı çocukluk çağı ihmallerinin etkileri hakkında toplumun farkındalık kazanmasını sağlamıştır. Yetişkinlerin, çocukluk çağında yaşadıkları ihmaller ile içinde bulundukları fiziksel ve zihinsel sağlık durumu arasındaki ilişkiyi iyi anlaması, hayatlarını iyileştirmek ve kendilerini güçlendirmek için harekete geçmelerini sağlayabilir. Örneğin;

  • Ebeveyni ile madde kötüye kullanımı hakkında konuşmak,
  • Alkol-madde bağımlısı bireylerin çocuklarının bulunduğu destek gruplarına katılmak,
  • Mevcut bir madde kötüye kullanım durumunda rehabilitasyon programlarına katılmak,
  • Bir psikologdan veya psikiyatristten danışmanlık almak,
  • İş yerinde veya dışarıda sağlıklı yaşam programlarına katılmak,
  • Kariyerlerini geliştirmek için eğitimlerini sürdürmek,
  • Geleceklerindeki finansal hedefleri belirlemek,
  • Fiziksel egzersiz, meditasyon, yoga veya yaratıcı terapiler gibi stres ile başa çıkma tekniklerini öğrenmek ve uygulamak gibi.

Büyüdüğü ortamda alkol veya madde kullanan yetişkinlerin bulunması sebebiyle ihmale maruz kalan çocukların, karşılaştıkları zorluklarla uygun bir şekilde başa çıkabilmeyi öğrenmeleri için erken yaşta kendini geliştirme ve iyileşme sürecine adım atmalarını sağlamak, yetişkinliklerinde fiziksel ve psikolojik olarak daha sağlıklı bireyler olabilmeleri için önemlidir.

KAYNAKÇA

Felitti, V. J., Anda, R. F., Nordenberg, D., Williamson, D. F., Spitz, A. M., Edwards, V., … & Marks, J. S. (1998). Relationship of childhood abuse and household dysfunction to many of the leading causes of death in adults: The Adverse Childhood Experiences (ACE) Study. American journal of preventive medicine14(4), 245-258.